Đến năm 2020, có 5 cảng hàng không được ưu tiên đầu tư nâng cấp đồng bộ hiện đại là Nội Bài, Tân Sơn Nhất, Đà Nẵng, Cần Thơ, Cam Ranh.
Cảng quốc tế không có... hãng nước ngoài
Mới đây, Tổng công ty Cảng hàng không VN đã kiến nghị Cục Hàng không VN, Bộ GTVT rà soát và xác định lại đâu là các cảng hàng không (CHK) quốc tế trên toàn mạng để có kế hoạch đầu tư trọng điểm.
Trong 26 CHK được quy hoạch đến 2020 có tới 10 cảng quốc tế, tuy nhiên, trong số đó có tới 5, 6 cảng thực tế đang không khai thác các chuyến bay quốc tế: Chu Lai, Phú Bài không có chuyến bay nước ngoài nào. Cần Thơ, Cát Bi thi thoảng đón một vài chuyến bay quốc tế thăm dò thị trường hoặc cho thuê chuyến.
Sau rất nhiều nỗ lực khai phá thị trường, giảm giá thu hút khách, Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng cũng chỉ mới có 2 hãng hàng không quốc tế mở đường bay đến. Trong 8 năm trở lại đây, chỉ có Nội Bài và Tân Sơn Nhất có tốc độ tăng trưởng chuyến bay quốc tế khá cao. Đặc biệt, tại Tân Sơn Nhất, hiện đã có tới 46 hãng nước ngoài đến khai thác thường xuyên.
"Cân" lại nguồn vốn xây cảng
Để đầu tư 26 cảng theo quy hoạch được xác định trong Quyết định 21/QĐ - TTg của Thủ tướng, ước tính vốn cho giai đoạn 2012 - 2020 cần 221 nghìn tỷ đồng. Trong đó, từ nay đến 2015 cần 48 nghìn tỷ đồng. Trong 3 năm tới, nguồn vốn được phân bổ tập trung vào vốn ngân sách, TPCP với 17,4 nghìn tỷ đồng. Vốn ODA và vốn từ Quỹ đầu tư phát triển của TCT Cảng hàng không VN gần tương đương, ở mức 11 - 12 nghìn tỷ đồng. Ngoài ra, trông chờ khoảng 4,5 nghìn tỷ đồng vào hình thức BT, BOT.
Tuy nhiên, tương quan này thay đổi khá lớn trong giai đoạn 2016 - 2020. Theo báo cáo Bộ GTVT về kế hoạch đầu tư phát triển CHK đến năm 2020 của Chủ tịch HĐTV TCT Cảng Hàng không VN Nguyễn Nguyên Hùng, trong 5 năm từ 2016 - 2020, phần vốn đầu tư lớn nhất lại tập trung vào vốn vay thương mại, vốn góp của doanh nghiệp với 68 nghìn tỷ đồng, vốn ODA 51,4 nghìn tỷ đồng. Vốn Ngân sách, TPCP chỉ còn 13 nghìn tỷ đồng. Còn lại là vốn đầu tư phát triển của doanh nghiệp cảng (36,9 tỷ đồng), vốn BT, BOT (6 nghìn tỷ đồng).
Thúc đẩy vai trò của địa phương
Cùng với cơ cấu nguồn vốn dự kiến này, TCT Cảng Hàng không VN cũng đề xuất đối với kết cấu hạ tầng khu bay tại các CHK có đầu tư quy mô lớn hoặc khả năng hoàn vốn thấp, lợi nhuận không hấp dẫn nhà đầu tư..., để xây dựng, nâng cấp, Nhà nước cần cấp vốn ngân sách, vốn TPCP, tìm vốn ODA...
Với các hạng mục đầu tư có thể mang về lợi nhuận như nhà ga, sân đỗ ô tô, hạ tầng cho dịch vụ phi hàng không... cần kêu gọi nguồn vốn từ các doanh nghiệp, cá nhân trong và ngoài nước đầu tư trực tiếp nước ngoài hoặc các hình thức hợp đồng BT, BOT, liên doanh liên kết, PPP...
Với các dự án BT, TCT Cảng Hàng không VN nhận định vai trò của chính quyền địa phương với các dự án đổi đất lấy hạ tầng rất quan trọng, cần sự hỗ trợ của các bộ, ngành để đẩy nhanh thủ tục xác định quỹ đất và giá đất.
Một số CHK nội địa được đầu tư nhằm mục tiêu phát triển KT-XH của tỉnh cũng như đảm bảo ANQP, TCT Cảng hàng không đề nghị Bộ GTVT, Cục Hàng không VN xây dựng cơ chế giao cho địa phương quản lý, khai thác để chủ động bỏ vốn NS vào đầu tư.
Hiện nay, một số cảng như Chu Lai, Sao Vàng (Thanh Hóa) việc điều chuyển vốn ngân sách địa phương cho doanh nghiệp cảng triển khai rất khó khăn. Với CHK Chu Lai, TCT Cảng HKVN đề xuất ứng vốn đầu tư doanh nghiệp để trang bị hệ thống đèn đêm, thông tin tín hiệu... nếu tỉnh không thể điều chuyển vốn. Tại dự án CHK Sao Vàng, để có thể khai thác vào cuối năm nay hoặc đầu năm 2013, Bộ và tỉnh đã thống nhất dự kiến dùng vốn ngân sách tỉnh đầu tư kết cấu hạ tầng. Tuy nhiên, việc điều chuyển vốn đang rất khó khăn.
Hàng không đang có 3 dự án trọng điểm là Nhà ga hành khách T2 - cảng HKQT Nội Bài (dự kiến hoàn thành đầu 2015); Cảng HKQT Phú Quốc (dự kiến khai thác cuối năm 2012); Cảng HKQT Long Thành (dự kiến trình Chính phủ, QH thông qua chủ trương đầu tư vào cuối năm 2012). |
Theo GTVT